Sudoku-technieken: zo los je elke sudoku op

Techniek 1 · basis

Verborgen single

Kies een blok en een cijfer dat erin ontbreekt. Elk exemplaar van dat cijfer in dezelfde rijen en kolommen sluit vakjes uit. Kan nog maar één vakje van het blok het cijfer hebben, dan komt het daar, ook als dat vakje andere cijfers zou kunnen hebben.

Met deze stap los je het grootste deel van een makkelijke sudoku op. Het werkt net zo in een rij of kolom: heeft een cijfer in een lijn nog maar één plek, dan hoort het daar.

Waar je moet kijken: de cijfers die al het vaakst op het rooster staan. Hun laatste plekken zijn het makkelijkst te vinden.

Techniek 2 · basis

Naakte single

Draai het nu om: kijk naar één vakje in plaats van één cijfer. Tel wat zijn rij, kolom en blok al hebben. Staan daar acht verschillende cijfers, dan is het negende het enige dat voor het vakje overblijft.

Naakte singles vind je in volle delen van het rooster, waar een rij en een kolom allebei bijna vol zijn. Staan er notities, dan is elk vakje met één notitie er een.

Waar je moet kijken: vakjes waar een bijna volle rij een bijna volle kolom kruist.

Techniek 3 · gemiddeld

Notities op één lijn in een blok

Binnen één blok kunnen alle notities van een cijfer in één rij of kolom staan. Het blok moet dat cijfer ergens hebben, en elke mogelijkheid ligt op die lijn, dus het cijfer van die lijn zit in dit blok. Streep het cijfer weg uit de rest van de lijn.

Dit plaatst zelf niets, maar haalt notities weg ver van het blok, en dan blijft er vaak ergens anders een verborgen single over.

Waar je moet kijken: een blok met weinig lege vakjes, en een cijfer waarvan de notities daar allemaal op één lijn staan.

Techniek 4 · gemiddeld

Notities van een lijn in één blok

Het spiegelbeeld van de vorige stap. In een rij of kolom kunnen alle notities van een cijfer binnen één blok vallen. De lijn heeft dat cijfer nodig, dus het cijfer van het blok staat op deze lijn, en de andere vakjes van het blok kunnen het niet hebben.

Zoek ernaar als een rij of kolom vol raakt: de laatste paar notities zitten dan vaak samen in één blok.

Waar je moet kijken: een rij of kolom met nog drie of vier lege vakjes.

Techniek 5 · gemiddeld

Naakt paar

Twee vakjes in dezelfde rij, kolom of blok die allebei dezelfde twee notities hebben, zeg 1 en 3, gebruiken die twee cijfers samen op: het ene is de 1, het andere de 3. Geen ander vakje van die rij, kolom of dat blok kan een 1 of een 3 zijn.

Hetzelfde werkt met drie vakjes die samen maar drie cijfers hebben, een naakt drietal. Paren komen veel vaker voor en zijn makkelijker te zien.

Waar je moet kijken: vakjes met precies twee notities. Kijk of een ander vakje in hun rij, kolom of blok dezelfde twee heeft.

Techniek 6 · gemiddeld

Verborgen paar

Twee cijfers die in een rij, kolom of blok alleen in dezelfde twee vakjes passen, moeten die twee vakjes vullen. Alle andere notities in die vakjes kunnen weg, en vaak wordt het dan een naakt paar.

Het is lastiger te zien dan een naakt paar, omdat de twee vakjes vol notities staan. Tel waar elk ontbrekend cijfer in de rij, kolom of het blok kan staan: twee cijfers met dezelfde twee plekken verraden het.

Waar je moet kijken: een rij, kolom of blok met veel lege vakjes, nadat je de plekken van elk ontbrekend cijfer hebt geteld.

Techniek 7 · gevorderd

X-wing

Neem één cijfer. Past het in een rij maar in twee vakjes, en in een andere rij alleen in dezelfde twee kolommen, dan vormen de vier vakjes een rechthoek. De twee exemplaren in die rijen staan op tegenoverliggende hoeken, hoe het ook uitvalt, dus elk van de twee kolommen krijgt zijn exemplaar uit deze rijen. Streep het cijfer weg uit de rest van beide kolommen.

Het werkt ook andersom: twee kolommen met dezelfde twee rijen. Met drie lijnen en drie kruisende lijnen heet hetzelfde idee een swordfish.

Waar je moet kijken: een cijfer met nog weinig notities op een moeilijke puzzel. Zoek in zijn rijen de rijen met precies twee plekken.

Techniek 8 · gevorderd

XY-wing

Zoek een vakje met twee notities, x en y, dat een vakje met x en z ziet en een ander met y en z. Is het middelste vakje x, dan is het eerste uiteinde z; is het y, dan is het tweede uiteinde z. Hoe dan ook is één uiteinde z, dus een vakje dat beide uiteinden ziet, kan geen z zijn.

Dit is de moeilijkste techniek die de puzzels hier ooit vragen. Zoek er pas naar als elke makkelijkere stap op is.

Waar je moet kijken: vakjes met precies twee notities. Drie daarvan in een geknikte lijn, die om de beurt hun cijfers delen, vormen een XY-wing.

Veelgemaakte fouten

• Een cijfer invullen waarvan je alleen denkt dat het klopt. Een fout cijfer verspreidt zich: het sluit de goede cijfers eromheen uit. Twijfel je, laat het vakje dan leeg of schrijf notities.
• Het blok vergeten. Je controleert makkelijk de rij en de kolom en mist dan het blok van 3×3. Controleer elke keer alle drie.
• Verouderde notities. Een notitie die blijft staan nadat je ergens anders een cijfer plaatst, verbergt de volgende single. Notities opruimen (in Instellingen) streept ze voor je weg.
• Te vroeg naar moeilijke patronen zoeken. Zit je vast, dan is het meestal een single die je nog niet hebt gezien. Scan elk cijfer nog een keer voordat je een X-wing zoekt.