Sudoku teknikleri: her bulmaca nasıl çözülür

Teknik 1 · temel

Gizli tekli

Bir kutu ve o kutuda eksik olan bir rakam seç. O rakamın aynı satır ve sütunlardaki her örneği bazı kareleri eler. Kutuda rakamı hâlâ alabilecek tek bir kare kaldıysa rakam oraya gider, o kare başka rakamları da alabilecek gibi görünse bile.

Kolay bir sudokunun çoğunu çözen hamle budur. Bir satır ya da sütun boyunca da aynı şekilde işler: bir rakamın bir hatta tek bir yeri kaldıysa yeri orasıdır.

Nereye bakmalı: tabloda en sık görünen rakamlar. Onların son yerlerini bulmak en kolayıdır.

Teknik 2 · temel

Çıplak tekli

Şimdi tersinden bak: bir rakama değil, bir kareye. Satırında, sütununda ve kutusunda hangi rakamların zaten olduğunu say. Orada sekiz farklı rakam varsa dokuzuncusu kareye kalan tek rakamdır.

Çıplak tekliler tablonun kalabalık yerlerinde, hem satırın hem sütunun neredeyse dolu olduğu yerlerde çıkar. Tabloda notlar varsa tek notu olan her kare çıplak teklidir.

Nereye bakmalı: neredeyse dolu bir satırın neredeyse dolu bir sütunla kesiştiği kareler.

Teknik 3 · orta

Tek sıradaki notlar

Bir kutunun içinde bir rakamın bütün notları tek bir satırda ya da sütunda olabilir. Kutu o rakamı bir yerde taşımak zorundadır ve bütün seçenekler o hatta durur, yani hattın o rakamı bu kutunun içindedir. Hattın geri kalanında rakamın üstünü çiz.

Bu adım tek başına rakam yerleştirmez, ama kutudan uzaktaki notları temizler ve bu çoğu zaman başka bir yerde bir gizli tekli bırakır.

Nereye bakmalı: az boş karesi olan bir kutu ve orada notlarının hepsi aynı hizada duran bir rakam.

Teknik 4 · orta

Tek kutudaki notlar

Bir önceki adımın tersi. Bir satırda ya da sütunda bir rakamın bütün notları tek bir kutunun içine düşebilir. Hattın o rakama ihtiyacı var, yani kutunun o rakamı bu hattadır ve kutunun diğer kareleri onu alamaz.

Bunu bir satır ya da sütun dolmaya başladıktan sonra ara: son birkaç notu çoğu zaman tek bir kutuya toplanır.

Nereye bakmalı: üç ya da dört boş karesi kalmış bir satır ya da sütun.

Teknik 5 · orta

Çıplak ikili

Aynı satırda, sütunda ya da kutuda, ikisi de aynı iki notu taşıyan iki kare, diyelim 1 ve 3, bu iki rakamı aralarında kullanır: biri 1, diğeri 3 olur. O birimdeki başka hiçbir kare 1 ya da 3 olamaz.

Aynı şey, aralarında yalnızca üç rakam taşıyan üç kareyle de işler: buna çıplak üçlü denir. İkililer çok daha sık çıkar ve görmesi daha kolaydır.

Nereye bakmalı: tam olarak iki notu olan kareler. Satırlarında, sütunlarında ya da kutularında aynı iki notu taşıyan başka bir kare var mı, bak.

Teknik 6 · orta

Gizli ikili

Bir birimde yalnızca aynı iki kareye sığan iki rakam bu iki kareyi doldurmak zorundadır. Karelerdeki diğer notlar silinebilir ve bu çoğu zaman onları bir çıplak ikiliye dönüştürür.

Çıplak ikiliden daha zor görülür, çünkü iki kare notlarla doludur. Birimde her eksik rakamın nereye gidebileceğini say; aynı iki yeri olan iki rakam ikiliyi ele verir.

Nereye bakmalı: her eksik rakamın yerleri sayıldıktan sonra, çok boş karesi olan bir birim.

Teknik 7 · ileri

X-wing

Bir rakam seç. Bu rakam bir satırda yalnızca iki kareye, başka bir satırda da yalnızca aynı iki sütundaki karelere sığıyorsa dört kare bir dikdörtgen oluşturur. Bu satırlardaki iki örnek, hangi yönde olursa olsun, karşılıklı köşelerde durur; yani iki sütunun her biri o rakamı bu satırlardan alır. İki sütunun geri kalanında rakamın üstünü çiz.

Tersinden de işler: aynı iki satırı paylaşan iki sütun. Üç hat ve üç kesişen hatla aynı fikre kılıç balığı denir.

Nereye bakmalı: zor bir tabloda az notu kalmış bir rakam. Satırları boyunca tam olarak iki yeri olanları ara.

Teknik 8 · ileri

XY-wing

İki notu, x ve y, olan bir kare bul; bu kare x ve z taşıyan bir kareyi ve y ve z taşıyan başka bir kareyi görsün. Ortadaki kare x ise birinci uç z olur; y ise ikinci uç z olur. Her durumda uçlardan biri z olur, yani iki ucu birden gören hiçbir kare z olamaz.

Buradaki bulmacaların gerektirdiği en zor teknik budur. Onu yalnızca bütün kolay hamleler tükendiğinde ara.

Nereye bakmalı: tam olarak iki notu olan kareler. Kırık bir çizgi üzerinde duran ve rakamlarını sırayla paylaşan üç tanesi bir XY-wing oluşturur.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca doğru olduğunu düşündüğün bir rakamı yazmak. Yanlış bir rakam yayılır: çevresindeki doğru rakamları eler. Emin değilsen kareyi boş bırak ya da not yaz.
• Kutuyu unutmak. Satırı ve sütunu kontrol edip 3×3 kutuyu atlamak kolaydır. Her seferinde üçünü de kontrol et.
• Güncel olmayan notlar. Başka bir yere rakam koyduktan sonra unutulan bir not, sıradaki tekliyi gizler. Notları toparla (Ayarlar'da) onların üstünü senin yerine çizer.
• Zor örüntüleri çok erken aramak. Takıldığın anların çoğu henüz görmediğin bir teklidir. Bir X-wing aramadan önce her rakamı bir kez daha tara.